مقایسه کابینت MDF، هایگلاس و ممبران، ویژگی ها و تفاوت ها

در طراحی و اجرای کابینت آشپزخانه، انتخاب متریال مناسب یکی از مراحل تعیین کننده از نظر هزینه، دوام و عملکرد روزمره است. سه گزینه ای که بیش از سایرین در پروژه های مسکونی و اداری مورد استفاده قرار می گیرند، کابینت ام دی اف (MDF بدون روکش صنعتی)، کابینت ممبران و کابینت هایگلاس هستند. هر یک از این متریال ها فرآیند تولید متفاوتی دارند و در برابر رطوبت، حرارت و ضربه رفتار متفاوتی از خود نشان می دهند، به همین دلیل از نظر قیمت، دوام و کاربرد نیز در دسته بندی های متفاوتی قرار می گیرند.

از نظر ساختار، کابینت هایگلاس و ممبران هر دو بر پایه MDF ساخته می شوند، اما تفاوت اصلی آن ها در نوع روکش است. هایگلاس با روکش براق اکریلیک یا پلکسی پوشانده می شود و ظاهری مدرن و درخشان دارد، در حالی که ممبران با روکش PVC وکیوم شده تولید شده و بیشتر برای سبک های کلاسیک با طرح های ابزارخورده استفاده می شود.MDF معمولی نیز اغلب با روکش ملامینه یا روکش های مات عرضه می شود و از نظر قیمت اقتصادی تر است، اما در مقایسه با هایگلاس و ممبران ظاهر ساده تری دارد.

ساختار و فرآیند تولید

یکی از تفاوت های کابینت ممبران و هایگلاس در ساختار و فرآیند تولید آن است. کابینت ام دی اف از تخته MDF (تخته فیبر با چگالی متوسط) ساخته می شود که بدون روکش، تنها با یک یا دو لایه رنگ (معمولاً رنگ روغنی یا پلی استر) پوشش داده می شود. ام دی اف خود محصولی است که از فشرده شدن الیاف چوب با چسب و رزین تحت حرارت و فشار بالا به دست می آید و سطحی صاف و یکدست دارد. فرآیند تولید این نوع کابینت ساده تر از دو نوع دیگر است و به تجهیزات پیشرفته پرس خلاء یا اسپری صنعتی نیاز ندارد. به همین دلیل، قیمت آن نسبت به دو نوع دیگر پایین تر است.

کابینت ممبران نیز بر پایه MDF ساخته می شود، اما تفاوت اصلی در لایه رویی آن است. در این روش، یک لایه نازک از جنس پی وی سی (پلی وینیل کلراید) با استفاده از حرارت و خلاء، روی سطح ام دی اف و لبه های آن چسبانده می شود. روکش ممبران می تواند طرح های مختلفی از جمله طرح چوب با بافت نسبتاً واقعی، رنگ های مات، رنگ های نیمه براق یا رنگ های ساده داشته باشد. مهم ترین ویژگی فرآیند تولید ممبران، پوشش کامل لبه ها و یکپارچگی سطح است که باعث می شود لبه های برش خورده مانند ام دی اف در معرض رطوبت قرار نگیرند.

در کابینت هایگلاس نیز از زیرساخت ام دی اف استفاده می شود، اما روکش رویی آن با ممبران تفاوت اساسی دارد. در هایگلاس، ابتدا یک لایه رنگ پلی استر یا اکریلیک روی سطح MDF اسپری می شود و پس از خشک شدن، یک لایه لعاب براق (معمولاً UV یا پلی اورتان) روی آن اعمال می گردد. این لایه نهایی صیقل داده می شود تا سطحی آینه گونه و با بازتابش بالا ایجاد شود. برخی تولیدکنندگان از روش دیگری به نام «هایگلاس اکریلیک» استفاده می کنند که در آن یک ورق نازک اکریلیک شفاف روی سطح رنگ شده چسبانده می شود تا براقیت و عمق رنگ بیشتری ایجاد کند. فرآیند تولید هایگلاس پیچیده ترین و هزینه برترین روش در میان این سه نوع است که مستقیماً بر قیمت هر متر کابینت های گلاس تأثیر می گذارد.

مقاومت در برابر رطوبت و بخار

آشپزخانه محیطی با رطوبت متغیر و بخار ناشی از پخت و پز است. نحوه واکنش هر یک از این کابینت ها به رطوبت، یکی از معیارهای اصلی انتخاب محسوب می شود.

کابینت ام دی اف در شرایط عادی آشپزخانه (با تهویه مناسب و هود استاندارد) عملکرد قابل قبولی دارد. سطح رنگ شده آن تا سال ها از نفوذ رطوبت سطحی جلوگیری می کند. مشکل اصلی در لبه های برش خورده است که اگر به درستی با چسب و رنگ پوشش داده نشوند، در طولانی مدت ممکن است علائم نفوذ رطوبت در آنها دیده شود. با این حال، برای آشپزخانه هایی که پخت و پز سنگین و بخار زیاد ندارند یا تهویه مناسبی دارند، MDF گزینه ای کاملاً عملی و مقرون به صرفه است.

کابینت ممبران به دلیل پوشش کامل لبه ها با روکش PVC، در برابر رطوبت عملکرد بهتری نسبت به MDF دارد. این روکش تا زمانی که دچار پارگی یا بریدگی نشود، مانع خوبی در برابر بخار و رطوبت است و لبه های کابینت در معرض نفوذ آب قرار نمی گیرند. تنها در مواردی که کابینت مستقیماً در کنار سینک و بدون فاصله نصب شده باشد و مدام آب به لبه ها بپاشد، ممکن است پس از چند سال لبه های روکش کمی بلند شود.

کابینت هایگلاس از نظر مقاومت به رطوبت، نسبت به دو نوع دیگر برتری دارد. لایه رنگ پلی استر یا اکریلیک به همراه لعاب نهایی، یک سد شیمیایی تقریباً غیرقابل نفوذ در برابر رطوبت ایجاد می کند. این سطح نه تنها آب را جذب نمی کند، بلکه بخار نیز روی آن حالت قطره قطره پیدا می کند و به سرعت جاری می شود. در شرایط عادی آشپزخانه، حتی تماس مستقیم با آب یا قرار گرفتن در معرض بخار روزانه، آسیب قابل مشاهده ای به سطح هایگلاس وارد نمی کند. با این حال، این برتری به معنای غیرقابل استفاده بودن MDF و ممبران نیست. برای اکثر آشپزخانه های مسکونی، هر سه گزینه عملکرد کافی را ارائه می دهند و انتخاب نهایی بیشتر به بودجه و اولویت ظاهری بستگی دارد.

مقاومت در برابر حرارت و ضربه

تماس اتفاقی با ظروف داغ یا برخورد جسم تیز به سطح کابینت، در طول سال های استفاده اجتناب ناپذیر است. هر یک از سه نوع کابینت واکنش متفاوتی به این موارد نشان می دهند، اما در شرایط استاندارد و با رعایت فاصله مناسب از اجاق گاز، هر سه گزینه عملکرد قابل قبولی دارند.

کابینت MDF در برابر حرارت مستقیم (مانند تماس با قابلمه داغ) آسیب می بیند و لایه رنگ ممکن است بلند شده یا تغییر رنگ دهد. اما در شرایط عادی که فاصله کابینت با اجاق گاز رعایت شده باشد (حداقل ۶۰ سانتی متر)، حرارت غیرمستقیم و بخار معمولی آسیبی به آن وارد نمی کند. در برابر ضربه، لایه رنگ نسبتاً نازک است و برخورد اجسام تیز ممکن است اثر بگذارد، اما برای استفاده روزمره معمولی، این اتفاق چندان شایع نیست.

کابینت ممبران حساسیت بیشتری به حرارت نسبت به دو نوع دیگر دارد. روکش پی وی سی در دمای بالای شصت درجه سانتی گراد نرم می شود. اگر کابینت کنار اجاق گاز نصب شده باشد و فاصله کافی رعایت نشود، گرمای طولانی مدت ممکن است باعث نرم شدن روکش و جمع شدن لبه ها شود. در برابر ضربه، ممبران عملکرد نسبتاً خوبی دارد. روکش پی وی سی انعطاف پذیر است و ضربات معمولی را بدون ترک خوردگی تحمل می کند. خط و خش روی ممبران به دلیل سطح مات یا نیمه مات، نسبت به هایگلاس بسیار کمتر به چشم می آید. این ویژگی برای خانواده هایی که کودک خردسال دارند یا آشپزخانه پر رفت و آمدی دارند، یک مزیت محسوب می شود.

کابینت هایگلاس در برابر حرارت نسبت به ممبران مقاومت بیشتری دارد. سطح پلی استر یا اکریلیک تا دمای حدود هشتاد درجه سانتی گراد را تحمل می کند. تماس لحظه ای با ظرف داغ معمولاً آسیب جدی ایجاد نمی کند. اما در برابر ضربه، هایگلاس عملکرد ضعیف تری نسبت به ممبران دارد. سطح سخت و براق هایگلاس شکننده است. ضربه با جسم نوک تیز باعث ایجاد خط و خش عمیق و قابل مشاهده می شود. ضربه شدیدتر با جسم سخت، می تواند سطح را ترک دهد یا لب پر کند. این نوع آسیب ها در هایگلاس به دلیل براقیت بالا، بسیار بیشتر از ممبران به چشم می آید. همچنین برخلاف ممبران، ترمیم سطح هایگلاس دشوار یا غیرممکن است و در صورت آسیب جدی، باید کل درب تعویض گردد. بنابراین برای فضاهایی که احتمال ضربه زیاد است، ممبران می تواند گزینه عملی تری باشد.

مقایسه تفاوت های ظاهری در کابینت هایگلاس و ممبران

تفاوت در ظاهر نهایی این سه نوع کابینت، شاید ملموس ترین جنبه مقایسه برای خریدار باشد و هر یک جذابیت خاص خود را دارد.

کابینت ام دی اف با رنگ ساده، اگر با کیفیت اجرا شود، ظاهری تمیز و مرتب دارد. سطح آن معمولاً مات یا نیمه مات است، بازتابش نوری بالایی ندارد و رنگ ها یکدست به نظر می رسند. شاید به اندازه هایگلاس درخشان نباشد، اما برای بسیاری از سبک ها کاملاً مناسب است. از نظر تنوع رنگ، محدودیت چندانی وجود ندارد، هرچند کیفیت رنگ در نمونه های ارزان ممکن است پس از چند سال کدر شود.

کابینت ممبران در سال های اخیر پیشرفت چشمگیری داشته است. ممبران های باکیفیت امروزی، طرح های چوب بسیار واقعی و رنگ های مات یکدستی دارند که از دور به سختی از چوب طبیعی یا رنگ صنعتی قابل تشخیص است. سطح مات ممبران برای کسانی که براقیت هایگلاس را نمی پسندند یا از دیده شدن اثر انگشت خسته می شوند، یک مزیت محسوب می شود. همچنین خط و خش و اثر انگشت روی ممبران بسیار کمتر از هایگلاس دیده می شود. تنوع رنگی ممبران بالاست، اگرچه در رنگ های بسیار براق و زنده به پای هایگلاس نمی رسد.

کابینت هایگلاس از نظر درخشندگی و بازتابش نور، بی رقابت است. سطح شفاف آن نور را بازتاب می دهد و عمق رنگی بالایی ایجاد می کند. در فضاهای کوچک یا کم نور، استفاده از هایگلاس باعث می شود آشپزخانه روشن تر و بزرگتر از آنچه هست دیده شود. تنوع رنگی در هایگلاس بسیار بالاست. با این حال، هر ذره گرد و غبار، اثر انگشت، قطره آب و هر خط و خش روی سطح براق هایگلاس بلافاصله دیده می شود.

نحوه نگهداری و تمیزکاری

تمیزکاری منظم کابینت آشپزخانه، بخش جدایی ناپذیر از استفاده روزمره است. هر یک از این کابینت ها نیازها و محدودیت های خاصی در این زمینه دارند. دیگر تفاوت کابینت کابینت هایگلاس و ممبران در نحوه تمیزکاری آن ها است.

کابینت MDF نسبتاً ساده تمیز می شود. یک دستمال مرطوب با آب و مواد شوینده ملایم برای پاک کردن گرد و غبار و لکه های معمولی کافی است. باید از خیس کردن بیش از حد سطح و به خصوص لبه ها خودداری کرد. استفاده از مواد شیمیایی قوی مانند تینر، استون یا وایتکس نیز به لایه رنگ آسیب می زند.

کابینت ممبران تمیزکاری آسانی دارد و با دستمال مرطوب و مواد شوینده معمولی به راحتی تمیز می شود. اما باید از استفاده از اسکاچ زبر خودداری کرد، زیرا روکش پی وی سی نرم است و این مواد روی آن خط و خش ایجاد می کنند. همچنین تماس مواد شیمیایی با لبه های روکش ممکن است باعث جدا شدن تدریجی آن شود.

کابینت هایگلاس از نظر سهولت تمیزکاری، بهترین عملکرد را دارد. سطح بسیار صاف آن، نه چربی جذب می کند و نه لکه خشک شده به آن می چسبد. با یک دستمال نخی مرطوب (و در صورت لزوم کمی مایع ظرفشویی)، تمام آلودگی ها به سرعت پاک می شوند. مشکل اصلی نه در دشواری تمیزکاری، بلکه در دفعات مورد نیاز آن است.

قیمت و صرفه اقتصادی

کابینت ممبران، هایگلاس و mdf از نظر قیمتی نیز با یکدیگر تفاوت دارند و به عواملی مانند ضخامت و چگالی MDF، کیفیت روکش یا رنگ، برند تولیدکننده و ابعاد پروژه بستگی دارد.

کابینت ام دی اف اقتصادی ترین انتخاب است. فرآیند تولید آن نسبت به دو نوع دیگر ساده تر بوده و به مواد اولیه و زمان ساخت کمتری نیاز دارد؛ به همین دلیل، قیمت کابینت ام دی اف پایین تر است. بسیاری از کارگاه های معتبر، کابینت های ام دی اف با رنگ استاندارد و لبه های آب بندی شده تولید می کنند که از نظر دوام، تفاوت قابل توجهی با مدل های میان رده ی ممبران ندارند.

کابینت ممبران از نظر قیمت معمولاً گران تر از ام دی اف و در اکثر موارد حتی از های گلاس های معمولی نیز بالاتر است. فرآیند تولید آن شامل منبت کاری، CNC و پرس وکیوم است که به مهارت و تجهیزات خاص نیاز دارد. روکش PVC ممبران ظاهر کلاسیک و گرم تری به فضا می دهد و در مدل های مات یا طرح چوب، اثر انگشت کمتر دیده می شود. در مجموع، ممبران برای کسانی مناسب است که طرح های فریم دار یا کلاسیک می پسندند و به دوام و زیبایی بیشتر اهمیت می دهند.

کابینت های گلاس بسته به نوع ورق می تواند در بازه ی قیمتی متوسط تا بالا قرار گیرد. مدل های ایرانی آن معمولاً ارزان تر از ممبران هستند، اما نمونه های وارداتی باکیفیت قیمت بالاتری دارند. فرآیند تولید های گلاس شامل پوشش رنگی، لعاب و پرداخت براق است که سطحی صیقلی و مدرن ایجاد می کند. قیمت هر متر کابینت های گلاس تحت تأثیر ضخامت لایه رنگ، نوع لعاب (UV یا پلی اورتان) و کیفیت پرداخت نهایی قرار دارد. البته در مدل های ارزان تر، ضخامت لایه رنگ کمتر بوده و احتمال بروز خش یا کدری در طول زمان وجود دارد.

کاربردهای پیشنهادی برای هر نوع کابینت

با توجه به ویژگی های ذکر شده، می توان برای هر یک از سه نوع کابینت، کاربردهای مشخصی پیشنهاد داد.

کابینت MDF برای پروژه هایی با بودجه محدود، فضاهایی با استفاده معمولی (نه سنگین)، آشپزخانه های با تهویه مناسب گزینه ای کاملاً مناسب و مقرون به صرفه است. در پروژه های انبوه سازی مسکونی نیز به دلیل قیمت پایین تر، کاربرد گسترده دارد.

کابینت ممبران برای آشپزخانه هایی با استفاده متوسط تا سنگین و فضاهایی که به طرح چوب طبیعی با هزینه کمتر از چوب اصلی نیاز دارند و همچنین برای کسانی که سطح مات را به براق ترجیح می دهند، انتخاب معقولی است.

کابینت هایگلاس برای آشپزخانه های مدرن با نورگیر کم (که نیاز به بازتابش نور دارند)، فضاهای لوکس و شیک، پروژه هایی که بودجه کافی برای کیفیت بالا وجود دارد، گزینه مناسبی است. همچنین در فضاهایی که رطوبت و بخار بالاست، هایگلاس به دلیل مقاومت بهتر در برابر رطوبت، نسبت به ممبران برتری دارد، مشروط بر اینکه از کیفیت مناسبی برخوردار باشد.