به گزارش وبسایت دکور ساختمان، نظامهای پرداخت بینالمللی از ابزار فنی تا سازوکار قدرت تبدیل شدهاند. کنترل یا حذف دسترسی به این زیرساختها میتواند اقتصاد یک کشور را فلج کند بدون آنکه حتی یک گلوله شلیک شود. سوئیفت، یک شبکه پیامرسان بانکی است که همراستایی آن با سیاستهای تحریمی ایالات متحده و اتحادیه اروپا، آن را به اهرمی برای اعمال فشار اقتصادی تبدیل کرده است.
چین، برخلاف بسیاری از قدرتهای نوظهور، این واقعیت را زودتر از دیگران درک کرد. پکن دریافت که بینالمللیسازی یوآن، بدون ایجاد زیرساختهای پرداخت مستقل، صرفاً به یک شعار دیپلماتیک محدود خواهد ماند. توسعه CIPS، نه بهعنوان پروژهای واکنشی به تحریمها، بلکه بهعنوان بخشی از راهبرد بلندمدت حکمرانی مالی چین تعریف شد.
CIPS، یک سامانه پرداخت بینبانکی است که حلقه اتصال میان بانکهای داخلی چین، بانکهای خارجی، بانکهای مرکزی و مؤسسات مالی بینالمللی را فراهم میکند. این سامانه، زیستبوم مالی مستقلی را پیرامون یوآن شکل میدهد. CIPS، امنیت، شفافیت و انطباق را در خود دارد و با الزامات مبارزه با پولشویی و تأمین مالی تروریسم (AML/CFT) منطبق است.
CIPS، در بستر تحولات کلان نظام بینالملل، نقش مهمی را در گذار از نظم تکقطبی مالی به نظمی چندقطبی ایفا میکند. افزایش استفاده از یوآن در تجارت انرژی، انعقاد پیمانهای پولی دوجانبه و گسترش ذخایر ارزی غیر دلاری، همگی نشانههای این گذار هستند.
ایران، با مواجهه با محدودیت دسترسی به سوئیفت، باید در خط مقدم مطالعه، تحلیل و بهرهبرداری از نظامهای پرداخت جایگزین قرار گیرد. با این حال، شواهد نشان میدهد که مواجهه ایران با CIPS، عمدتاً واکنشی، مقطعی و فاقد چارچوب راهبردی بوده است.
بانک مرکزی ایران، باید CIPS را بهعنوان بخشی از معماری نوین قدرت پولی تحلیل کند، نه صرفاً یک ابزار تاکتیکی برای تسهیل چند مبادله محدود. این غفلت را میتوان در چند خطای تحلیلی خلاصه کرد: تقلیل CIPS به «ابزار دور زدن تحریمها»، تمرکز افراطی بر سازوکارهای دوجانبه و غیردائمی، و ضعف دیپلماسی بانکی فعال با چین و سایر اعضای CIPS.
نتیجه این خطاها، ایران را از ظرفیتهای بالفعل CIPS دور کرده و در شکلدهی به قواعد و رویههای آن نیز نقشی ایفا نکرده است. ایران نیازمند بازتعریف راهبرد پولی خود بر پایه سه اصل است: درک نظامهای پرداخت بهعنوان ابزار قدرت، تنوعبخشی نهادمند به کانالهای پرداخت خارجی در چارچوب استانداردهای بینالمللی، و فعالسازی دیپلماسی بانکی برای حضور مؤثر در زیرساختهای نوظهور مانند CIPS.
جمعبندی این است که CIPS، صرفاً یک سامانه پرداخت نیست؛ بلکه نماد تغییر زمین بازی در اقتصاد سیاسی پول بینالملل است. بیتوجهی به آن، به معنای نادیدهگرفتن واقعیتهای نظم نوظهور جهانی است. زمان آن رسیده است که سیاستگذار پولی ایران، با عبور از ملاحظات کوتاهمدت و روزمره، CIPS را در چارچوب یک راهبرد جامع، بلندمدت و مبتنی بر فهم عمیق از تحولات ساختاری جهان مورد بازتعریف قرار دهد.
منبع: وبسایت مهر نیوز
