به گزارش وبسایت دکور ساختمان، سید محمد سادات حسینی، کارشناس حوزه اقتصاد، جهشهای ارزی را محصول ۴ عامل زیربنایی در اقتصاد کشور دانسته است.
عامل اول در جهشهای ارزی، مربوط به ساختار و عامل خارجی است. اخراج ایران از چرخه رسمی دلار و فقدان یک نظام پرداخت رسمی، باعث وابستگی شدید تسویههای ارزی کشور به کانالهای غیررسمی و لنگر شدن تجارت کشور به درهم امارات شده است. کوچکترین فشار خارجی بر تراستیها یا شبکه صرافیها در دبی، به شوک ارزی در تهران تبدیل میشود. همچنین عدم تطابق ارزی همچون درآمد به یوآن و مخارج به درهم، هزینه تبدیل و ریسک را افزایش میدهد.
عامل دوم در این زمینه، پولی و بانکی است. بانکهای ناتراز، با خلق پول بدون پشتوانه و هدایت آن به سمت سفتهبازی، سوخت لازم برای آتش تورم را فراهم میکنند. دولتها نیز برای جبران کسری بودجه، با دستکاری نرخ تسعیر و گرانسازی محاسباتی ارز، ناخودآگاه به بازار سیگنال گرانی میدهند و چرخه معیوب کسری بودجه-تورم را بازتولید میکنند.
عامل سوم در جهشهای ارزی، تجاری است. ناترازی در بازگشت ارز صادراتی، باعث شده تا با وجود آمار بالای صادرات روی کاغذ، دست بانک مرکزی در بازار حواله خالی بماند. صادرکنندگانی که از انرژی یارانهای و ریالی استفاده میکنند اما ارز خود را خارج از چرخه نگه میدارند، عملاً سمت عرضه بازار را دچار قحطی مصنوعی میکنند.
عامل چهارم در این زمینه، بنیادین و رفتاری است. تبدیل شدن دلار به کالای سرمایهای توسط مردم، به دلیل نرخ بهره حقیقی منفی و بیاعتمادی، تقاضای احتیاطی عظیمی را شکل داده است که میلیاردها دلار را در خانهها حبس کرده است. بنابراین، گرانی ارز برآیندِ تنگنای کانالهای خارجی، پمپاژ نقدینگی بانکی، نشت ارز صادراتی و ناترازی انرژی و اعتماد است.
منبع: سید محمد سادات حسینی، کارشناس اقتصادی در وبسایت مهر نیوز
